Chỉ huy, hiệp đồng của các lực lượng phòng không trong trận đầu

Rồng lửa Việt Nam lần đầu xuất trận. Ảnh tư liệu

Chiến thắng trận đầu của Bộ đội Tên lửa có ý nghĩa rất to lớn, đánh dấu sự trưởng thành, chiến thắng của Bộ đội Tên lửa Phòng không, làm vững chắc thêm lưới lửa Phòng không bảo vệ Miền Bắc; đồng thời làm cơ sở cho sự phát triển nghệ thuật tác chiến Phòng không. Chiến thắng đó đã để lại cho chúng ta rất nhiều bài học về công tác chỉ huy, hiệp đồng của các lực lượng Phòng không trong tác chiến. Để chuẩn bị cho trận đánh, mọi kế hoạch được chuẩn bị hết sức chu đáo và chặt chẽ theo một kế hoạch tác chiến thống nhất. Lực lượng tên lửa tham gia trận đánh là 2 Tiểu đoàn 63 và 64. Để bảo vệ tên lửa và phối hợp tham gia trận đánh lớn có Trung đoàn 234 gồm 3 tiểu đoàn và 3 đại đội pháo phòng không 57mm; Trung đoàn 224 với 5 đại đội pháo 100mm, 10 khẩu 14,5mm loại 4 nòng, 1 đại đội pháo 37mm thuộc Trung đoàn 250; 4 đại đội súng máy tự hành, 1 trung đội súng máy 14,5mm được bố trí tại cao điểm 600 trên núi Ba Vì; một số tiểu đội súng máy của dân quân tự vệ các huyện Bất Bạt, Tùng Thiện, Thanh Oai của tỉnh Hà Tây (trước đây). Đảm bảo tình báo trên không trực tiếp cho cụm là đài ra đa 10 và sử dụng tình báo của 3 đại đội ra đa lân cận.

Đội hình chiến đấu được bố trí thành 3 cụm liên kết với nhau chặt chẽ, lấy tiểu đoàn tên lửa làm cơ sở để bố trí lực lượng. Cụm A ở Đồi Chùa, cụm B ở Vô Khuy và cụm C ở trung tâm để tạo hoả lực liên kết giữa 2 cụm. Kế hoạch tác chiến được vạch ra rất rõ ràng. Lực lượng pháo cao xạ đánh bảo vệ tên lửa và chỉ đánh khi địch đánh vào trận địa tên lửa. Tên lửa đánh xong rút khỏi khu vực bố trí, đưa mồi nhử bằng “Tên lửa cót” vào hai trận địa tên lửa để “nhử địch”, tạo điều kiện cho toàn cụm đánh tiêu diệt địch.

Để chỉ huy tác chiến, Quân chủng đã tổ chức Sở chỉ huy tiền phương kết hợp với Sở chỉ huy của Trung đoàn 236 bố trí tại thôn Phù Nhiêu. Tư lệnh, Chính ủy và một đồng chí Phó Tư lệnh Quân chủng trực liên tục tại Sở chỉ huy tại Hà Nội. Đồng chí Lê Văn Tri, Cục phó Cục Tác chiến Bộ Tổng Tham mưu trực tiếp theo dõi giúp đỡ Sở Chỉ huy tiền phương của Quân chủng. Các đồng chí Trung đoàn trưởng, Chính uỷ Trung đoàn 236 trực tiếp chỉ huy đơn vị. Các đơn vị cũng làm tốt công tác phối hợp với địa phương, huy động lực lượng bảo đảm an ninh địa bàn, bảo đảm an ninh trong hành quân cơ động, huy động lực lượng cho công tác phục vụ cơ động, triển khai, ngụy trang che giấu, tổ chức lực lượng Phòng không địa phương phối hợp tác chiến và tổ chức lực lượng vây bắt giặc lái.

Trong trận đầu, nhờ công tác hiệp đồng chặt chẽ giữa lực lượng tên lửa với lực lượng ra đa nên mọi hoạt động của địch trên không trong khu vực được phát hiện và quản lý kịp thời. Đó cũng là yếu tố quan trọng để bảm đảm cho trận đầu ra quân của tên lửa giành thắng lợi. Bên cạnh đó, công tác phối hợp hiệp đồng giữa lực lượng tên lửa và lực lượng pháo phòng không được thực hiện rất chặt chẽ theo một kế hoạch tác chiến thống nhất. Lực lượng pháo phòng không được bố trí dựa trên cơ sở của 2 trận địa tên lửa để làm nhiệm vụ bảo vệ. Đồng thời, được lệnh chỉ đánh sau khi tên lửa đã đánh để giữ bí mật và khi địch đánh vào trận địa tên lửa. Sau khi tên lửa đánh thắng trận đầu, tại 2 trận địa cũ ta đã triển khai “Tên lửa cót” vào để nhử địch. Tiểu đoàn 63 rút khỏi khu vực, Tiểu đoàn 64 cơ động sang trận địa Kim Đái để thực hiện đánh bồi và kết quả đã bắn rơi cả 2 máy bay trinh sát RF-101 của địch.

Nhờ sự hiệp đồng chặt chẽ, nhịp nhàng giữa lực lượng của Quân chủng và lực lượng phòng không của địa phương ta đã thực hiện thành công hình thức chiến thuật “nhử địch”; tạo nên trận đánh tiêu diệt lớn vào ngày 27-7-1965 bắn rơi tại chỗ 5 máy bay địch, bắn bị thương 2 chiếc khác và bắt sống giặc lái. Sau này hình thức chiến thuật “nhử địch” đã được áp dụng thành công ở nhiều nơi khác, điển hình là ở trận địa ra đa Rú Nài, Hà Tĩnh.